Hotele, hotels
Hotels London, Warsaw, Hotels Cracow, Czestochowa
   

Zamek w Olsztynie koło Częstochowy
Zamek w Olsztynie koło Częstochowy

Zamek w Olsztynie

Historia

Zamek w Olsztynie

Nie wiadomo kto i kiedy zbudował tu pierwszy zamek. Na pewno jest jednym z najstarszych na Jurze. Zamek murowany postawił Kazimierz Wielki. Albo kazał zburzyć poprzedni zamek, albo przebudował go od podstaw. W 1349 r. budowa musiała być już ukończona, ponieważ wzmiankowany jest wtedy "burgrabia de Olsten".

W 1358 r. w lochach zamkowej wieży zmarł śmiercią głodową wojewoda poznański Maciej Borkowicz. Była to kara za to, że stanął na czele rokoszu panów wielkopolskich przeciw królowi. Początkowo został skazany na banicję, a wkrótce wyrok ten cofnięto. Ponieważ Borkowicz jednak nadal nie zmienił postępowania, z rozkazu króla został ujęty w Kaliszu i przewieziony do Olsztyna.

W 1370 r. król Ludwik Węgierski oddał księciu opolskiemu Władysławowi w lenno ziemię wieluńską aż po Mirów i Bobolice. Olsztyn oczywiście znalazł się w jej obrębie. Ponieważ książę Władysław dość bliskie kontakty utrzymywał z Krzyżakami, król Władysław Jagiełło 1396 r. przedsięwziął wyprawę zbrojną przeciwko niemu i przywrócił te ziemie Polsce. Zamek w Olsztynie został zdobyty po tygodniowym oblężeniu. Odtąd stanowił on własność króla i obsadzony był stałą załogą królewską. Aż do końca XVIII w. zamek był siedzibą obszernego starostwa obejmującego również Częstochowę.

W 1587 r. zamek w Olsztynie próbował zdobyć książę austriacki Maksymilian, pretendent do tronu polskiego. Dowódcą zamkowej załogi był Kacper Karliński. Podjazd nieprzyjaciela napadł na dwór Karlińskich w Karlinie koło Kromołowa, i porwał kilkumiesięcznego syna Kacpra. Niemowlę następnie wystawiono przed zamkiem na pierwszą linię ognia. Wśród załogi zamku zapanowała zgroza i niepewność. W tej sytuacji Kacper Karliński sam przyłożył lont do armaty i wystrzelił do austriaków. Dziecko zginęło w trakcie dalszej walki. Wojska austriackie jednak, widząc determinację i odwagę obrońców, wycofały się spod twierdzy, choć była już ona poważnie zniszczona. Wydarzenie to zostało opisane przez Władysława Syrokomlę i Aleksandra Fredrę. My natomiast, mając je w pamięci, możemy udać się na coroczny Rajd Śladami Kacpra Karlińskiego.

Zamek został zupełnie zniszczony sto lat później, w 1656 r., w czasie najazdu szwedzkiego. W 1726 r. u jego stóp wzniesiono kościół, do którego budowy wykorzystano kamień z zamku. Część murów runęła z powodu kruszenia się skał wapiennych. Jednak starostwo olsztyńskie utrzymało się do końca XVIII w.

Ta jedna z największych i najbardziej warownych fortec na dawnym pograniczu śląsko-polskim jest dzisiaj jednym z najbardziej uroczych Orlich Gniazd. Usytuowane na wysokim wzgórzu, góruje nad wsią, otoczone ostańcami. Najciekawszy jest zespół skałek na wschodnim zboczu, nazwany Cyrkiem i ciągnący się szerokim łukiem. Wspinacze skałkowi nadali poszczególnym skałom nazwy: Grzyb (na niej wznoszą się resztki kwadratowej baszty), Żółty Filarek, Ganek Ewy, itp. Grupki skałek na wschód od wzgórza to Dziewica (pn.) i Szafa (pd.). Ze wzgórza zamkowego można podziwiać panoramę Olsztyna, za którym złocą się piaski mini pustyni. Dalej widać ciągnący się na wiele kilometrów bór sosnowy. Jeszcze dalej w całej okazałości podziwiamy Częstochowę. trochę bliżej i bardziej w prawo widać ciemnozielony stożek Zielonej Góry, a przed nim poszarpany grzbiet Towarnych Gór. Po przeciwnej stronie na tle nieba pięknie rysują się Sokole Góry.

Niewiele pozostało z dawnych murów. Zamek niegdyś składał się z trzech części, oddzielonych od siebie murami. Były to: zamek górny z okrągłą basztą i kaplicą, stanowiący właściwą warownię, zamek średni i zamek dolny. Wysoka na 35 m okrągła baszta z XIV w. zbudowana jest z kamienia, a w górnej części, nadbudowanej nieco później, z cegły. Do baszty dostawano się prawdopodobnie za pomocą kołowrotu albo pomostem prowadzącym z części mieszkalnej, ponieważ oprócz dużego otworu umieszczonego bardzo wysoko, nie ma do niej innego wejścia. W niej właśnie dokonał żywota Maciej Borkowicz. Resztka drugiej baszty znajduje się na terenie zamku dolnego, na wschód i niżej od poprzedniej. Prowadzi od niej wejście do bardzo obszernej pieczary, która mogła stanowić magazyn żywności lub amunicji. W pobliżu znaleziono resztki fundamentów kuźni. Tutaj właśnie znajdował się budynek mieszkalny i główna brama wjazdowa. Na południe od baszty okrągłej znajdują się przejścia, schodki i wnęki wykute w skale i prowadzące do pieczar. Tu były podziemia zamku średniego. Po zachodniej stronie wzgórza zamkowego, już poza obrębem zamku, stoi czteroboczna baszta obserwacyjna. W pobliżu drugiej bramy wjazdowej znajdującej się na północy odkryto ślady dymarek czyli prymitywnych pieców do wytopu żelaza. Leżały one w obrębie wielkiego dziedzińca gospodarczego. U stóp wzgórza od strony wschodniej istniało drugie miejsce wytopu żelaza. Ziemne wały są pozostałością dawnego grodu.

Już od początku istnienia zamku u jego podnóża zamieszkiwali rzemieślnicy i służba, tworząc osadę mieszkalną. Kazimierz Jagiellończyk nadał tej osadzie prawa miejskie w 1488 r. Miasto, pozbawione jednak przywilejów i ciągle walczące z piaskami zasypującymi liche uprawy, nie osiągnęło znaczenia. Pod koniec XVIII w. utraciło swe prawa.

Copyright 2006-2008 MIG hosting, Kontakt